ไขปริศนา ‘สิงโตแซ่แต้’ นักวิทยาศาสตร์ชี้ ต้นกำเนิดจากจีน ก่อนกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเวนิส
- Project: ไขปริศนา ‘สิงโตแซ่แต้’ นักวิทยาศาสตร์ชี้ ต้นกำเนิดจากจีน ก่อนกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเวนิส
- Business Unit: Publisher
หากพูดถึงเมืองเวนิส (Venice) ในประเทศอิตาลี หนึ่งในสัญลักษณ์ที่โดดเด่นและเป็นที่จดจำที่สุดก็คือ “รูปปั้นสิงโตมีปีก” ซึ่งตั้งอยู่บนเสาหินแกรนิตจากอียิปต์ ณ จัตุรัสซานมาร์โค (Piazza di San Marco) มาตั้งแต่ปี 1293 รูปปั้นนี้เป็นสัญลักษณ์ของนักบุญมาระโก (St. Mark) ซึ่งเป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์ของเมือง แต่อย่างไรก็ตาม ประวัติที่มาแท้จริงของสิงโตตัวนี้กลับเต็มไปด้วยความคลุมเครือ
ก่อนหน้านี้ มีการสันนิษฐานว่าสิงโตอาจมีต้นกำเนิดมาจากแถบอนาโตเลียตะวันออก หรือประเทศตุรกีในปัจจุบัน โดยเชื่อว่าอาจเคยเป็นรูปปั้นกริฟฟิน สัตว์ในตำนานจากปกรณัมกรีก แต่จากการศึกษาล่าสุด นักวิจัยด้านธรณีวิทยา เคมี และโบราณคดีจากมหาวิทยาลัยปาดัว (University of Padua) ประเทศอิตาลี พบหลักฐานที่ชี้ให้เห็นว่า สิงโตตัวนี้อาจถูกสร้างขึ้นในจีนโบราณ
การค้นพบนี้เกิดจากการวิเคราะห์รังสีไอโซโทปของตะกั่วในรูปปั้น ซึ่งระบุว่าทองสัมฤทธิ์ที่ใช้สร้างสิงโตมาจากเหมืองในแถบลุ่มแม่น้ำแยงซี ทางตอนใต้ของจีน ในช่วงศตวรรษที่ 8 นักวิจัยเชื่อว่า สิงโตนี้เคยเป็น “เจิ้นมู่โซ่ว” (镇墓兽) หรือ “ผู้พิทักษ์สุสาน” ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญที่ใช้ปกป้องผู้วายชนม์จากอำนาจมืดในสมัยโบราณของจีน ต่อมา รูปปั้นนี้น่าจะถูกแยกชิ้นส่วนและขนส่งมายังเวนิส เนื่องจากน้ำหนักของมันที่มากกว่า 3 ตัน
แม้ว่าการศึกษาดังกล่าวจะชี้ชัดถึงต้นกำเนิดจากจีน แต่ “เอมี หวง” นักประวัติศาสตร์ศิลป์ กลับแสดงความคิดเห็นที่แตกต่างออกไป เธอเชื่อว่าสิงโตตัวนี้ไม่น่าจะเป็น “ผู้พิทักษ์สุสาน” แต่อาจเกี่ยวข้องกับบริบททางพุทธศาสนาในยุคราชวงศ์ถัง เช่น สิงโตศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นพาหนะของพระมัญชุศรีโพธิสัตว์ พระโพธิสัตว์แห่งปัญญาในความเชื่อแบบมหายาน หรืออาจเป็นสิงโตที่มีหน้าที่พิทักษ์พระพุทธเจ้า อย่างไรก็ตาม เอมี หวงก็ยืนยันตรงกับทีมนักวิจัยว่า สิงโตตัวนี้มีต้นกำเนิดจากจีนอย่างแน่นอน
คำถามสำคัญต่อมาคือ สิงโตตัวนี้เดินทางมาถึงเวนิสได้อย่างไร นักวิชาการเชื่อว่า สิงโตอาจถูกนำมาผ่านเส้นทางสายไหม พร้อมกับสินค้าประเภทอื่น ๆ เช่น เครื่องเทศ ยา และผ้าไหมที่ไหลเข้าสู่ยุโรปในยุคที่การค้าระหว่างตะวันตกและตะวันออกรุ่งเรือง แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่า สิงโตนี้ถูกซื้อมาหรือถูกขโมยมา เนื่องจากไม่มีบันทึกเกี่ยวกับรูปปั้นสิงโตนี้ก่อนปี 1293 ในขณะที่เวนิสเองเคยเข้าปล้นสะดมศิลปวัตถุจากจักรวรรดิไบแซนไทน์ในช่วงสงครามครูเสดราวปี 1204 ดังนั้น รูปปั้นนี้อาจถูกนำมาพร้อมกับวัตถุอื่น ๆ ที่ถูกปล้นมาในช่วงนั้น แต่อีกทฤษฎีก็ระบุว่า ชาวเวนิสอาจซื้อมาอย่างถูกต้อง เนื่องจากชาวเวนิสในอดีตมีชื่อเสียงในด้านการค้าขาย
ไม่ว่าจะมีที่มาอย่างไร ปัจจุบัน รูปปั้นสิงโตแห่งเวนิสได้กลายเป็นสัญลักษณ์ที่สำคัญของเมืองเวนิส เป็นตัวแทนของสาธารณรัฐเวนิส และยังปรากฏบนธงของเมือง นอกจากนี้ รูปปั้นนี้ยังเป็นแรงบันดาลใจในการสร้าง “สิงโตทองคำ” (Leone d’Oro) ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิสที่เริ่มต้นในปี 1949
อ้างอิง
- SCMP.Was the Lion of Venice made in China more than 1,000 years ago? Italian scientists have evidence.https://tinyurl.com/mtph9ppm