ทำไมคนถึงชอบตั้งชื่อ? มาค้นหาความหมายทางจิตวิทยาเบื้องหลังชื่อแปลกๆ อย่าง ‘เฉาก๊วย ถั่วดำ และเนยสด

  • Project: ทำไมคนถึงชอบตั้งชื่อ? มาค้นหาความหมายทางจิตวิทยาเบื้องหลังชื่อแปลกๆ อย่าง ‘เฉาก๊วย ถั่วดำ และเนยสด
  • Business Unit: Publisher

ใครเคยรู้สึกบ้างว่าอยากตั้งชื่อให้กับสิ่งของในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ จักรยาน โน้ตบุ๊ก เครื่องดนตรี เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือแม้แต่ของเล่นอย่างตุ๊กตา แม้ว่าสิ่งของเหล่านี้บางครั้งอาจไม่จำเป็นต้องมีชื่อเลยก็ตาม

แล้วเคยสงสัยไหมว่าทำไมถึงเป็นเช่นนั้น? จากมุมมองทางจิตวิทยา นิโคลัส เอปลีย์ (Nicholas Epley) นักจิตวิทยาได้ชี้ให้เห็นว่า มนุษย์มักจะสมมุติให้สิ่งของที่ไม่มีชีวิตมีความรู้สึกและนึกคิดคล้ายคลึงกับความเป็นมนุษย์ เราจึงมีแนวโน้มที่จะเชื่อมโยงพฤติกรรมของสิ่งต่างๆ เข้ากับพฤติกรรมของมนุษย์ เช่น เราอาจรู้สึกว่าว่าตุ๊กตานั้นอาจรู้สึกเศร้าเมื่อเราจะทิ้งมัน หรือว่า “รถยนต์คันนี้แก่แล้ว เหมือนผู้สูงวัยเลย” การตั้งชื่อให้กับสิ่งของจึงเป็นการปฏิบัติต่อสิ่งของเหล่านั้นราวกับมันมีชีวิต

ยกตัวอย่างงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Experimental Social Psychology เมื่อปี 2014 พบว่าผู้เข้าร่วมวิจัยรู้สึกเชื่อมั่นและไว้วางใจในรถยนต์ที่มีการปรับแต่งให้มีลักษณะคล้ายมนุษย์มากขึ้น เช่น รถยนต์ที่ขับเคลื่อนเองได้และสามารถสื่อสารด้วยเสียง ผู้เข้าร่วมจึงรู้สึกว่า รถยนต์มีชีวิตจิตใจ และอยากตั้งชื่อให้กับมันมากขึ้น

นอกจากนี้ การตั้งชื่อยังอาจเกิดจากความพยายามของเราในการแสดงความเป็นเจ้าของหรือสร้างความผูกพันกับสิ่งนั้นๆ ชื่อมีบทบาทในการช่วยแยกแยะทรัพย์สินส่วนตัวและของส่วนรวม รวมถึงแสดงถึงระดับความสำคัญและอารมณ์ที่เรามีต่อสิ่งนั้น โดยปกติแล้วเรามักตั้งชื่อให้กับสิ่งของที่มีความเชื่อมโยงกับเรามากที่สุด เช่น สิ่งที่เราใช้บ่อยหรือมีความสำคัญพิเศษจนเกิดความหวงแหน

นอกจากนี้ การตั้งชื่อยังอาจมาจากความรู้สึกเหงา ผลวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Psychological Science ปี 2008 ระบุว่า ผู้ที่ขาดการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมมักจะชดเชยความขาดแคลนนี้โดยการเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับสิ่งที่ไม่มีชีวิต ตัวละคร Chuck Noland (ที่รับบทโดย Tom Hanks) ในภาพยนตร์ ‘Cast Away’ ตั้งชื่อให้กับลูกวอลเลย์บอลว่า “วิลสัน” ซึ่งกลายเป็นเพื่อนคนเดียวของเขาในเกาะที่ไม่มีผู้คน แม้ว่าวิลสันจะไม่สามารถโต้ตอบได้ แต่การตั้งชื่อเช่นนี้แสดงถึงความรักและผูกพันที่เขามีต่อสิ่งนั้น

อย่างไรก็ตาม หากเรามองให้ลึกลงไป การตั้งชื่อให้กับสิ่งของอาจสะท้อนถึงการลดทอนความเป็นมนุษย์ของสิ่งของบางอย่างไปด้วย การกระทำนี้อาจเป็นสัญญาณที่อธิบายว่าทำไมผู้คนในปัจจุบันถึงปฏิบัติต่อกันเสมือนเป็นวัตถุได้เช่นกัน

อ้างอิง